Rozdział 1
Agnieszka Zawada
— Kredka do brwi — powiedział mój mąż do całej watahy. — Ona nie jest niczyją luną.
Przed chwilą polizał kciuk i przetarł mi nim znak za uchem, jak dziecku. Teraz pokazywał wszystkim szary ślad na palcu.
Igor, który kwadrans wcześniej zaczął mi mówić, co poczuł na moim weselu, stał za mną.
Wszyscy czekali, aż się rozpłaczę.
* * *
Cztery dni wcześniej
— Odrzucam cię, Agnieszko. Jako lunę i jako żonę.
Powiedział to mój mąż, Darek, z kieliszkiem nalewki w ręce. Przy czterdziestu osobach z naszej watahy. Od szóstej rano lepiłam im pierogi.
Było Święto Pierwszego Śniegu. Co roku, kiedy nad Soliną spadnie pierwszy śnieg, zamykamy karczmę dla ludzi i siadamy sami. Swoi. Wilki.
Przed moim talerzem paliła się świeca luny. Gruba, woskowa, z odciśniętą łapą. Taka świeca stała przede mną na każdym święcie, odkąd zostałam luną.
Na końcu stołu, sam, siedział obcy alfa w kożuchu. Igor Bojko spod Tarnicy. Przez cały wieczór nie tknął pierogów. Patrzył na tę świecę.
— Księżyc wskazał mi przeznaczoną — powiedział Darek. — Wiktoria, chodź.
Z kuchni wyszła Wiktoria. Dwadzieścia dziewięć lat, kelnerka od maja. W moim fartuchu z wyhaftowanym napisem „Karczma Zawada”.
— Przepraszam, pani Agnieszko — powiedziała słodko. — Tak wyszło. Z księżycem się nie dyskutuje.
W czerwcu zrobiła mi hennę brwi. Za darmo, „dla szefowej”. Wcześniej pracowała w salonie w Sanoku.
Darek objął ją ramieniem. Drugą rękę wyciągnął do mnie, polizał kciuk i przetarł mi policzek.
— Mąkę masz, matka.
Robił tak zawsze, przy ludziach. Kiedyś myślałam, że to czułe.
Szwagier parsknął w kieliszek.
Zaczęłam liczyć talerze. Liczę, kiedy nie wiem, co zrobić z rękami. Doszłam do dwudziestu.
Złapałam się brzegu stołu. Obrus leżał krzywo, a rano prasowałam go godzinę.
W watasze nic się nie ukryje. Czterdzieści nosów wiedziało już, jak pachnie mój wstyd.
— Prawo jest prawo — powiedział Darek. — Świadku, gaś.
Odrzucenie musi zobaczyć alfa obcej krwi. On gasi świecę luny. Wtedy koniec.
Najbliższa obca wataha mieszka pod Tarnicą. Dlatego Darek zaprosił Igora. „Dzikiego z Wołosatego”, z którym od lat kłócił się o granice terenu.
Teraz Darek zrobił z niego lokaja przy mojej świecy. Upokorzył nas dwoje jednym zdaniem.
Igor wstał. Szedł wzdłuż stołu powoli, a ludzie odsuwali krzesła.
Stanął nad świecą. Na Darka nawet nie spojrzał. Patrzył na mnie.
Na palcach prawej ręki miał stare, białe blizny. Jak po oparzeniu.
— Mam zgasić, pani Agnieszko? Czy pani sama?
Od dwudziestu czterech lat nikt mnie o nic nie pytał.
A dwadzieścia cztery lata temu to on zapalił mi pierwszą świecę luny. Na moim weselu, jako świadek obcej krwi. Ręka mu drżała i gorący wosk kapnął mi na nadgarstek. Został mały, biały ślad.
Pochyliłam się i zdmuchnęłam świecę sama.
Dym poleciał prosto w twarz Darka. Zakrztusił się.
— No — wychrypiał. — Do północy masz się wyprowadzić. Takie prawo. A teraz podaj sernik, matka. Ostatni raz.
Wstałam. Wzięłam z kredensu sernik. Cały, na blasze.
I poszłam z nim do drzwi.
— Sernik jest mój — powiedziałam.
Szwagierka zachichotała. Pierwszy raz tego wieczoru nie ze mnie.
* * *
O 23:58 szłam przez zaporę. W jednej ręce walizka, w drugiej sernik.
Prawo watahy jest proste. Odrzucona wychodzi spod dachu alfy przed północą. Z tym, co uniesie.
Dwadzieścia cztery lata zmieściły się w jedną walizkę. Reszta była na fakturach karczmy. Na nazwisko Darka.
Sypał śnieg. Po lewej czarna woda Soliny. Po prawej osiemdziesiąt metrów betonu w dół.
Telefon zawibrował.
Mamo, przepraszam. Tata prosił, żebym nic nie mówiła przed świętem.
Ola. Moja córka. Wiedziała.
Drugie prawo jest gorsze. Odrzucona ma czas do nowiu. Jeśli do nowiu żaden alfa nie weźmie jej pod swój dach, zostaje bezwatahowa. Musi zniknąć z Bieszczad. Nie wolno jej wrócić nawet na ślub córki.
Do nowiu zostało dziewięć dni.
Na końcu zapory stał stary uaz z zapalonymi światłami. O maskę opierał się Igor Bojko. Na ramionach miał czapę śniegu.
— Długo pan tu stoi?
— Od jedenastej. Nie chciałem, żeby szła pani przez zaporę sama.
Darek nigdy na mnie nie czekał. Kiedy rodziłam Olę, przyjechał na drugi dzień.
— Pani mąż chce mojej doliny — powiedział Igor. — Pod domki dla turystów z Krakowa. Na nowiu Rada głosuje. Alfa bez luny nie siada przy stole. A ja luny nie mam.
— A ja nie mam dachu.
— No właśnie.
Wyciągnął rękę. Nie po mnie, po walizkę. I czekał.
— Niech pani będzie moją luną. Do nowiu. Na niby.
— Dlaczego ja?
— Bo zgasiła pani sama.
Spojrzałam na jego blizny.
— Szkoda panu było palców?
— Już raz się poparzyłem. — Nie powiedział, kiedy.
Obejrzałam się. Karczma stała na brzegu, zaraz za zaporą. Na piętrze zapaliło się światło w naszej sypialni. W mojej sypialni. Do dzisiaj.
W oknie stała Wiktoria i zaciągała moje zasłony.
Te w maki. Uszyłam je sama, kiedy Ola szła do komunii.
Podałam Igorowi walizkę. Sernik zostawiłam sobie.
— Do nowiu — powiedziałam. — Ani dnia dłużej.
W uazie pachniało sianem i koniem. Igor zapalił silnik i dopiero wtedy na mnie spojrzał.
— Jest jeden kłopot. Luna alfy nosi jego znak. Za lewym uchem. Ślad zębów.
Złapałam się za szyję.
— Sekretarz Rady przyjeżdża go obejrzeć. Jutro o ósmej rano.
Rozdział 2
Agnieszka Zawada
— Pana zębów? — Puściłam szyję. — Przecież miało być na niby.
— Prawdziwy znak robi się raz na całe życie — powiedział Igor. — Tego pani nie zrobię.
— To co pokażemy temu sekretarzowi?
Igor wrzucił bieg. Uaz zarzucił tyłem na śniegu.
— Zdążymy.
Jechaliśmy Wielką Pętlą pod górę. Wycieraczki ledwo nadążały. Sernik trzymałam na kolanach jak niemowlę.
Ogrzewanie w uazie nie działało. Po kwadransie szczękałam zębami.
Igor zjechał na pobocze, zdjął kożuch i bez słowa położył mi go na kolanach. Na sernik też.
— A pan?
— Ja nie marznę.
Darek w zimie zabierał mi koc z kanapy. Bo „ty i tak zaraz idziesz do kuchni”.
Za Baligrodem telefon zawibrował mi pod blachą z sernikiem.
U Dzikiego? Szybka jesteś, matka. Ciekawe, co pokażesz Kazikowi. D.
Pół godziny od zapory, a Darek już wiedział, w czyim aucie siedzę. W watasze wiadomości biegną szybciej niż wilki.
Wyłączyłam telefon. Pierwszy raz w życiu nie odpisałam mężowi.
Za Cisną postawiłam warunki. Ja. Przez dwadzieścia cztery lata stawiał je Darek.
— Raz. Do nowiu i ani dnia dłużej.
— Zgoda.
— Dwa. Nie dotyka mnie pan. Dopóki sama nie poproszę.
— Zgoda.
Powiedział to od razu. Trochę za szybko. Głupio mnie to ukłuło.
— Trzy. Na nowiu staję przed Radą i odbieram karczmę. Ziemię pod nią zostawił mi tata. Co luna wniosła, luna wynosi.
Po ludzku wystarczyłaby księga wieczysta i adwokat. Ale wilki nie chodzą do ludzkich sądów. Kto pójdzie, ten od razu jest bezwatahowy.
— Tylko luna może o to prosić przed Radą — powiedział Igor. — Dlatego do nowiu jest pani moja.
Moja. Darek mówił „moja stara”. Brzmiało inaczej.
Igor patrzył na drogę. Na zakrętach zwalniał, zanim zdążyłam złapać się uchwytu. Darek na zakrętach przyspieszał, żebym piszczała. Śmiał się wtedy, że jestem jak baba z wesołego miasteczka.
— A pana warunek?
— Jeden. Jak ktoś zapyta, czyja pani jest, mówi pani: jego. Bez zająknięcia.
— Jego — powtórzyłam na próbę.
Zająknęłam się.
* * *
Dom Igora stał ostatni przy drodze na Wołosate. Dalej był już tylko las i Tarnica.
Drewniany, z bali, z gankiem. Obok stajnia. Kiedy wysiadłam, zza ogrodzenia wysunął się koński łeb. Siwa klacz z grzywą do kolan obwąchała mi rękaw.
— Baśka — powiedział Igor. — Huculska. Nie lubi nikogo.
Konie boją się wilków. Ta zjadła mi pół szalika.
Pod gankiem stał quad z różowym kaskiem na kierownicy.
Kwadrans po pierwszej w drzwiach stanęła starsza pani w różowym szlafroku i siatce na włosach. W ręce trzymała pogrzebacz.
Pociągnęła nosem w moją stronę. Raz, drugi.
— Pachniesz cebulą i krzywdą — powiedziała. — I sernikiem. Sernik zostaje. Ty też.
Zofia Bojko, ciotka Igora. Siedemdziesiąt siedem lat. Przez czterdzieści lat prowadziła salon fryzjerski w Ustrzykach Dolnych. Brwi robiła połowie Bieszczad.
Popatrzyła na Igora, potem na mnie, potem znowu na niego.
— Dwadzieścia cztery lata nie przywiózł tu żadnej baby — powiedziała. — I proszę. Od razu z sernikiem.
Ułamała sobie palcami kawałek, prosto z blachy. O wpół do drugiej w nocy.
— Wanilia prawdziwa — orzekła z pełnymi ustami. — Zostajesz na zawsze.
— Do nowiu — powiedziałam.
— Zobaczymy.
Igor powiedział jej o sekretarzu, który przyjedzie o ósmej. I o znaku.
— Kazik Hryń? — Zocha machnęła pogrzebaczem. — Ślepy jak kret. Ale nos ma. Igor, jabłko.
Igor podał jej z miski szarą renetę.
— Nie mnie. Gryź.
I alfa, którego bała się połowa gór, posłusznie ugryzł jabłko. Na rozkaz ciotki w szlafroku.
Zocha obejrzała ślad zębów pod lampą. Z bliska, jak jubiler.
— Ładny zgryz. Po ojcu. — Wyjęła z kieszeni szlafroka kredkę do brwi. — Grafit. Siadaj, dziecko. Włosy do góry.
Siedziałam na taborecie w kuchni obcego mężczyzny. Ciotka tego mężczyzny malowała mi za uchem ślad jego zębów. Kopiowała go z jabłka.
Igor stał w drzwiach i nie wiedział, gdzie podziać ręce.
Kredka chodziła mi po skórze, zimna i łaskocząca. Zocha dmuchała na każdą kreskę.
— Nie patrz na niego, dziecko. Czerwienisz się i mi tło zmieniasz.
— Prawdziwy robi się raz — mruczała Zocha. — Zębami. Boli jak przekłuwanie uszu, tak mówią. A potem zostaje na całe życie. — Psiknęła mi na szyję lakierem do włosów. Chmura poszła na całą kuchnię.
Igor kichnął trzy razy. Jak pies.
— Nie mocz tego — powiedziała Zocha. — Nie drap. I nie daj nikomu dotykać za uchem. Kredkę zmyje byle ślina.
— A teraz?
— A teraz spać. Razem.
— Słucham?
— Luna śpi u alfy. Kazik powącha pościel. Znam go od Gierka.
* * *
Spałam w łóżku Igora, w jego flanelowej koszuli. Żeby pachnieć jak trzeba.
Igor leżał na ławie przy piecu. Ława była za krótka. Nogi wisiały mu od kolan w dół.
— Chrapie pan? — zapytałam.
— Nie wiem. Nie miał mi kto powiedzieć.
Na półce nad ławą stał ogarek starej świecy. Woskowej, przewiązanej wypłowiałą niebieską wstążką.
— Co to? — zapytałam w ciemność.
— Stara świeca. Dobranoc, pani Agnieszko.
Koszula pachniała nim. Dymem, sianem i czymś, czego nie umiałam nazwać. Udawałam przed sobą, że wcale nie wącham.
— Panie Igorze?
— Hm.
— Pan ją czuł. Na sali. Wiktoria naprawdę jest jego przeznaczoną?
Ława skrzypnęła.
— Przeznaczona pachnie jak nikt inny. — Długo milczał. — A Wiktoria pachniała pani perfumami.
Moimi. Z flakonu na toaletce, który Ola dała mi na imieniny.
Darek zawsze zasypiał przodem do ściany. Igor leżał przodem do mnie. W świetle z pieca widziałam, że ma otwarte oczy.
Odwróciłam się do ściany. Teraz to ja.
Włączyłam telefon na minutę. Od Oli nic więcej. Od Darka trzy nieodebrane i jedno zdjęcie: moja toaletka, a na niej perfumy Wiktorii.
Wyłączyłam.
* * *
O szóstej Zocha wpadła do pokoju, zgarnęła z ławy koc Igora i wytarzała go w mojej pościeli. Jak kotlet w bułce tartej.
— Żeby się przegryzło — wyjaśniła.
O siódmej Zocha poprawiła znak i psiknęła drugi raz. Igor kichnął drugi raz.
Za dziesięć ósma z doliny doleciał warkot silnika.
Kazimierz Hryń przyjechał skuterem śnieżnym o 7:59.
Osiemdziesiąt lat, gogle, lupa na sznurku. Sekretarz Rady od czasów, kiedy Solina była jeszcze wsią, a nie zalewem.
Zocha stała za mną z lakierem w ręce. Jak z gaśnicą.
Kazimierz obejrzał mi szyję przez lupę. Długo. Liczyłam w myślach słoiki w spiżarni karczmy. Doszłam do stu dwunastu.
Potem pochylił się i powąchał. Najpierw mnie, potem pościel.
— Pachnie nim — powiedział. — Zgadza się.
Spojrzał znad lupy na Igora.
— Dwadzieścia cztery lata bez luny, panie Bojko. A tu w jedną noc?
— Czekałem na właściwą — powiedział Igor.
Kazimierz chrząknął. Zocha za moimi plecami prychnęła w lakier.
Otworzył grubą księgę w skórzanej oprawie. Polizał ołówek.
— Czyja jesteś?
Dwadzieścia cztery lata odpowiadałam na to pytanie jednym słowem. Imieniem Darka.
Darek zresztą odpowiadał za mnie wszędzie. U lekarza, w banku, u notariusza. „Żona się zgadza”.
Igor stał przy piecu. Nie podpowiadał. Czekał.
— Jego — powiedziałam.
Bez zająknięcia.
Kazimierz wpisał coś do księgi i schował ołówek za ucho. Zocha przeżegnała się puszką lakieru.
Igor rozluźnił pięść. Dopiero wtedy zobaczyłam, że cały czas ją zaciskał.
Na podwórku Kazimierz wsiadł na skuter i poprawił gogle.
— Aha, pani Zawadowa. Mąż złożył skargę. Że znak robiony w pośpiechu, po nocy. — Zapalił silnik. — W środę o dwudziestej przyjadę drugi raz. Z nim.
Rozdziały
Rozdziały 1–4 za darmo. Kolejne: 20 monet za rozdział.